Op de middag van dinsdag 24 mei werd er op het mediapark weer een Cross Media Café georganiseerd door iMMovator. Konden we in de vorige editie kennismaken met allerlei succesvolle en minder succesvolle crossmedia formats uit omroepland, dit keer was het thema de tablet computer. Het zal niemand ontgaan zijn dat tablets, met de iPad van Apple als verreweg de populairste variant, sterk in opkomst zijn. 2011 is tijdens de bijeenkomst dan ook meerdere keren genoemd als het jaar van de tablet. De tablet is absoluut meer dan slechts een telefoon met een groter scherm of een apparaat tussen de smartphone en laptop in, zo bleek wel uit de verschillende presentaties van deze middag. Het apparaat brengt een legio nieuwe mogelijkheden met zich mee, die door uitgevers, omroepen en startups ten volste (of niet) worden benut. 

De middag begon met een aantal cijfers rondom de verkoop van de iPad. Die is tussen zijn lancering in Nederland vorig jaar mei en het einde van 2010 liefst 250.000 keer verkocht, zo berekende GfK Retail and Technology. Niet geheel verrassend is de grootste groep afnemers man, tussen de 18 en 24 jaar oud. GfK gaf verder op basis van bestaande gegevens een schatting voor het aantal tablets dat in Nederland in 2011 verkocht zal worden: liefst 1 miljoen. Op een totale bevolking van 16,5 miljoen is dat een behoorlijk hoge penetratie als je bedenkt dat de tablet tegen die tijd pas ongeveer een jaar ‘mainstream’ is. 

Dergelijke gegevens zorgen ervoor dat bedrijven links en rechts niet weten hoe snel ze moeten beginnen met de ontwikkeling van eigen apps. Dat dat nog niet zo eenvoudig is liet Rick le Roy van UnitID zien. Aan de hand van acht ervaringen opgedaan bij het ontwerpen van de iPad apps van Nu.nl, Voetbal International en Ziggo TV, liet hij zien wat er allemaal komt kijken bij zo’n proces. Zo is het verleidelijk om de iPad te zien als een grote iPhone, maar verschilt de gebruikservaring van de twee apparaten enorm. De iPhone gebruikt men vooral onderweg, en apps hiervoor moeten dus efficient te bedienen zijn. Een iPad is veel meer een apparaat dat in een ontspannen en consumerende sfeer wordt gebruikt. Daar is het bijvoorbeeld wenselijk dat de interface vrij minimaal is. Ook ligt bij een tablet de nadruk veel meer op beeld dan, zoals we dat gewend zijn van websites, op tekst, en kan er veel geleerd worden door naar games op de iPad te kijken. 

Wat volgde was een serie pitches van interessante apps die in ontwikkeling zijn. Zo wordt eerders Qlvr gelanceerd, een app speciaal voor jonge kinderen, waarmee ze op een speelse manier door middel van animaties en geluiden kunnen leren over dingen als seizoenen en de draai van de aarde om de zon. Een andere app die eruit sprong, zeker voor mij als onkundige student op dit gebied, was Culios, een Nederlandstalige receptendatabase van Bureau Blauwgeel, met de mogelijkheid om boodschappenlijstjes te creëren en stap voor stap (inclusief timer) een gerecht in elkaar te zetten. Ook het eind dit jaar te verschijnen NewzQuiz van Jacobs Mediaconcepts maakt goed gebruik van de functionaliteit van de iPad. Door middel van een quiz wordt de gebruiker op een hele nieuwe manier betrokken bij het dagelijkse nieuws, en er is ook de mogelijkheid om met meerdere spelers in een team te spelen. 

Tussen de pitches door gaf David Lemereis, bekend van de uitpakparty van Bright, een live uitpakparty van verschillende tablets. Apart hier is de hang om van een tablet toch weer een laptop te maken. Lemereis liet een laptop van Dell zien waarbij het scherm los in een frame zit, en over de horizontale as gedraaid kan worden. Draai je het scherm naar buiten en klap je de laptop dicht, dan heb je een tablet. Bij een korte hands-on ervaring in de pauze moest ik echter wel concluderen dat het apparaat enorm zwaar is. Een alternatief kwam van Asus, genaamd de Eee Pad Transformer. Dit apparaat is eveneens een combinatie van een laptop en een tablet maar hier kan het scherm losgekoppeld worden van het toetsenbord en dus een stuk handzamer tablet worden. Al met al zijn er dit jaar zo’n 80 tablets die hun weg naar de Nederlandse markt hebben gevonden of nog gaan vinden. 

Na de uitpakparty en pitches was de vloer voor Marije Meerman van de VPRO, die de iPad-app Money & Speed: Inside The Black Box demonstreerde. Deze app is een vertaling van de gelijknamige documentaire van Tegenlicht. De documentaire bekijkt de plotselinge beurskrach en –herstel die plaatsvond op Wall Street in mei 2010.  Het hoofdingredient is de volledige documentaire die als video te bekijken is. Het belangrijkste dat hieraan is toegevoegd is een verzameling data van beurskoersen, in de vorm van timelapses die te besturen zijn door de gebruiker. Daarnaast verschijnen tijdens verschillende scenes icoontjes boven in beeld waaronder je meer informatie kunt lezen over de persoon die op dat moment geinterviewd wordt, of bijbehorende documenten kunt bekijken. Als extra’s zijn er ook nog een index van vaktermen, een overzicht van actuele beurskoerzen en een legio mogelijkheden om te delen aan toegevoegd. Dit alles maakt van het geheel een concept waar transmediafanaten van zullen smullen, zeker gezien de app volledig kosteloos is te downloaden. 

De laatste presentatie waar ik nog bij aanwezig was werd gegeven door Herman Kienhuis van Sanoma Media. Dat bedrijf was recentelijk nog in het nieuws bij de overname van SBS door Talpa en Sanoma. Het bedrijf is vooral bekend als uitgever van tijdschriften en eigenaar van nieuwswebsite Nu.nl. Beide markten zijn inmiddels succesvol naar iPad vertaald, en Kienhuis legt uit hoe dat in zijn werk is gegaan. Autoweek, de best verkopende van deze digitale tijdschriften, is bijvoorbeeld helemaal afgestemd op het lezen op een iPad. De traditionele vormgeving van een papieren tijdschrift is daarbij achtergelaten, en in plaats daarvan is er plek voor digitale media als video en interactieve elementen. Opvallend is ook het verdienmodel. Toen het magazine als betaalde app bestond werd er weinig verkocht. Pas toen de overstap werd gemaakt naar een gratis app waarbij pas betaald wordt voor losse nummers binnen de app, schoot het aantal downloads omhoog. Dat laat maar weer zien dat tablets niet alleen op het gebied van content veranderingen teweeg brengen, maar ook traditionele businessmodellen dwingen tot aanpassen. 

Bob Balm

Crossmedia is een hot topic bij de Media Academie. We bieden een volledig cursustraject aan rondom dit thema, en uiteraard zijn we op het moment bezig met het crossmediale traject voor het AVRO-personeel. Ook ben ik afgelopen dinsdag aanwezig geweest op het iMMovator Cross Media Café, waar verscheidene personen uit de industrie presentaties en pitches gaven over allerlei zaken verwant aan crossmedia.

Even na tweeën werden we in Studio 1 welkom geheten door Monique van Dusseldorp, de gastvrouw van het evenement. Het daaropvolgende programma stond vol met interessante cases en ideeën die reeds uitgevoerd waren of juist in ontwikkeling zijn. De show opende met Monique de Haas, die crossmedia formats van de andere kant van de oceaan belichtte, zoals de acties rondom HBO’s televisieserie True Blood en het vooralsnog alleen in de VS beschikbare Netflix, een applicatie die online tegen een vast tarief streaming en downloadable films en series aanbiedt. Netflix gaat een eigen show genaamd House of Cards beginnen.

Eén van de uitblinkers wat mij betreft was Jeroen Elfferich, die namens Ex Machina enige uitleg gaf over het zogenaamde ‘second screen’ tijdens tv kijken. Second screen is een term die betrekking heeft op de rol van een tablet of smartphone tijdens het kijken van een televisieprogramma. Dat apparaat dient dan bijvoorbeeld om Twitter in de gaten te houden om te zien wat er gezegd wordt over een programma. Nu dergelijke apparatuur steeds meer gemeengoed wordt, speelt de televisiewereld daar ook op in. Als trotse eigenaar van zowel een iPhone als iPad werd ik van deze presentatie erg enthousiast.

CMC cross media formats Jeroen Elfferich from iMMovator on Vimeo.

Ik heb ooit een artikel voor een studentenmagazine geschreven over precies dit item, waarbij ik me afvroeg wat de toekomst op dit gebied zou gaan bieden. Het was dan ook erg fijn om te zien dat men in de omroepwereld nu ook bezig is op deze trend in te spelen. Want een trend is het. Ik merkte het zelf al bij grootschalige televisie-evenementen als de Olympische winterspelen van 2010 en het afgelopen WK. Het lezen van en meedoen aan discussies op Twitter rondom bijvoorbeeld voetbalwedstrijden schept bij mij een gevoel alsof je de wedstrijd in een café met een groep vrienden aan het kijken bent. Maar het houdt natuurlijk niet op bij alleen het bekijken van Twitter tijdens een tv-uitzending. Uitgebreidere voorbeelden die Elfferich gaf waren het meespelen met quizshows als de Nationale Wetenschapsquiz, en het geven van cijfers tijdens de optredens van de kandidaten van The Voice of Holland. Bij dit laatste voorbeeld kon je tijdens het nummer je cijfer aanpassen en het resultaat realtime vergelijken met bijvoorbeeld Facebookvrienden of de rest van Nederland.

Dergelijke applicaties bieden een kijkje in wat de toekomst te bieden heeft. Ik ben erg benieuwd waar men mee gaat komen. 24 mei is er opnieuw een Cross Media Café, met dit keer als thema tablets. Ongetwijfeld gaan we daar nog een en ander tegenkomen rondom dit onderwerp.

Na Elfferich was de beurt aan een aantal korte pitches. Respectievelijk kwamen aan bod Dominique van Ratingen van Mediadesk, Mike Coumans met de applicatie Sendsteps, Koop Geersing met Platform BOEB en Mendel Looije met Remotely.tv. Vooral deze laatste twee sprongen bij mij in het oog, vanwege hun slimme inspelen op een veranderende markt. Platform BOEB is een oplossing voor bedrijven die het mogelijk maakt om video’s makkelijk op mobiel te bekijken. De eigenaar van het filmpje upload het naar de website, waar het geschikt gemaakt wordt voor allerlei mobiele toestellen. Vervolgens kunnen klanten middels bijvoorbeeld sms of QR-codes de video bekijken. Een voorbeeld van de website van BOEB is een makelaarsbord dat een sms-code geeft die naar een video van het interieur van het bewuste huis leidt. Mooi ook is de mogelijkheid om de inhoud van QR-codes achteraf te wijzigen.

CMC cross media formats Koop Geersing from iMMovator on Vimeo.

Ook Remotely.tv is een veelbelovende applicatie. Het voert eigenlijk uit waar we met zijn allen op zitten te wachten: alle televisiekanalen (mobiel) te bekijken vanaf één platform. Een ambitieus plan waar ongetwijfeld veel organisatie mee gemoeid is, maar in mijn ogen wel één van de musthaves op het gebied van televisie in een veranderend medialandschap.

Na de pauze ging de middag verder met enkele cases uit de nationale televisiewereld, alsmede een voorbeeld van crossmedia uit de reclame-industrie. Dick Buschman kwam namens reclamebureau Achtung vertellen over het project Volkswagen Rijbewijs. Dit project maakte slim gebruik van een aantal insights, waaronder het gegeven dat veel rijscholen Volkswagens in hun stal hebben staan. Het idee achter Volkswagen Rijbewijs is dat rijscholen met exclusief Volkswagens deel kunnen nemen aan een online platform waar cursisten, rijscholen en Volkswagendealers bij elkaar komen. Cursisten kunnen rijscholen vinden, theorie oefenen en examens aanvragen, rijscholen vinden cursisten, hebben toegevoegde waarde en kunnen kosten dempen. Voor Volkswagen is het vooral relatief goedkope naamsbekendheid en een stijging in verkoop. Rijscholen die net niet helemaal volledig Volkswagen rijden worden bijvoorbeeld gemotiveerd om die laatste auto ook te vervangen, en cursisten zijn wellicht geneigd om als eerste auto een Volkswagen te kopen.

Vooral op dit laatste gegeven is goed ingespeeld door Achtung. Uit onderzoek bleek dat 70% van de geslaagde cursisten binnen een jaar een (tweedehands) auto koopt, en dat wanneer de lesauto een Volkswagen was, de kans zo’n 50% bedraagt dat die eerste auto ook een Volkswagen is. Zodoende kent het platform ook de zogenaamde Barrelbrowser, een database met tweedehands Volkswagens voor een zachte prijs. Het lijkt er op het eerste gezicht op dat Volkswagen hier niet heel veel aan verdient, maar sinds het begin van dit project hebben zich al 680 rijscholen en 18.000 cursisten aangemeld. Er zijn 930 extra lesauto’s verkocht waardoor het marktaandeel met 6,5% gestegen is en er staan nog 240 rijscholen klaar om ook deel te nemen. Al met al dus zeker een succes.

De beurt was vervolgens aan Rutger Verhoeven, recent aangesteld hoofd nieuwe media bij de VARA. Hij liet zien wat de VARA zoal van plan is op dit gebied. Zo worden de quizzes Per Seconde Wijzer en Twee voor Twaalf aangeboden op de website, zodat gebruikers zelf ook het spel kunnen spelen. Erg leuk, aangezien deze twee programma’s al jarenlang vaste waarde zijn bij de VARA en zo met hun tijd meegaan. Wat mij persoonlijk leuk had geleken was een interactie met de televisieshows zelf, een wekelijkse winnaar van het onlinespel of iets dergelijks, die dan ook met een prijs naar huis gaat.

Verder presenteerde Verhoeven een prototype van een social player, een applicatie waarmee televisieshows kunnen worden afgespeeld met daarbij live de buzz rondom het programma op social media kanalen zoals Twitter. Een goede anticipatie op technologische ontwikkeling, al leek het erop dat de player draaide op Flash. Ik kon het prototype althans niet afspelen op mijn iPad. Met de presentatie van Elfferich in het achterhoofd lijkt dit een enigszins gemiste kans. Maar het systeem is nog in de prototype-fase, er kan dus nog van alles gebeuren.

De middag werd afgesloten met twee opeenvolgende presentaties van eerst Jeroen Verbeek van SBS, die beschreef hoe het programma Secret Story opgezet is. Daarna verscheen Matthias Scholten namens RTL op het podium, die het succes van The Voice of Holland verklaarde. Vooral de presentatie van Verbeek was boeiend. Secret Story scoort relatief slecht qua kijkcijfers, en het was vrij dapper van Verbeek om dat ook aan de zaal toe te geven. Hij ging verder met de mededeling dat het programma online echter wel een enorm succes is geweest. De deelnemers in het huis kunnen 24 uur per dag gevolgd worden met een streaming service op de website, en gebruikers kunnen er via Facebook en andere social media kanalen met elkaar discussieren over de gebeurtenissen. Ondanks dit succes wordt het programma beschouwd als een flop. De vraag die dan ook bij mij opkwam was of een programma bestempeld moet worden als gefaald wanneer de kijkcijfers laag zijn. In wat voor mate telt het succes van andere platforms mee in die afweging, als we de ontwikkelingen op het gebied van internet en televisie in acht nemen?

CMC cross media formats Jeroen Verbeek from iMMovator on Vimeo.

Al met al was het Cross Media Café een geslaagde middag en zie ik uit naar de volgende, op 24 mei, met als thema tablets!

Voor meer Cross Media Café, zie de website van iMMovator.
Voor foto’s van de middag, zie Flickr.
Voor alle video-opnames van het evenement, zie Vimeo.

Bob Balm