Afgelopen dinsdag ben ik namens de Media Academie aanwezig geweest op een tweetal evenementen op het Media Park. De dag begon met een lezing van Christopher Sandberg georganiseerd door NPOX. Sandberg, eigenaar van het crossmediaproductiebedrijf The Company P, was door NPOX en de AVRO naar Nederland gehaald voor een tweetal keynotes. Waar hij ’s middags in het kader van het traject crossmedia in besloten kring beschikbaar was voor de AVRO, gaf hij ’s ochtends een publiek toegankelijke lezing in de theaterzaal van Beeld en Geluid.

Vooraf aan de lezing gaf Jeroen Koopman nog een introductie rondom het thema ‘Get It Proven, Online.’ Het idee hierachter was dat crossmediale concepten vaak met zich meedragen dat ze eerst bewezen moeten worden voordat omroepen ze willen inzetten voor een tv format. De paradox is echter dat dergelijke concepten vaak pas bewezen worden wanneer ze op tv komen. Koopman gooit het daarom met zijn bedrijf NewBeTV over een iets andere boeg. Online succesvol bewezen concepten zet hij om in pilots voor tv formats. Eén van de cases die hij daarbij noemde was Good Morning Girls. Dit format is gebaseerd op het enorme succes van YouTube-filmpjes van meisjes die zichzelf filmen bij het opmaken. Koopman ontwikkelde hiervan een pilot, waarbij een tv-programma dergelijke filmpjes gecombineerd met styling tips uitzendt. De content is tevens direct online en mobiel op te vragen, zodat jonge meiden met de mobiel voor de spiegel gelijk aan de slag kunnen met de tips. Een ander project van Koopman’s bedrijf is de crossmediale jeugdserie ‘Who’s In Who’s Out,’ waarbij een groot deel van de cast gevormd werd door ‘gewone’ mensen die zich via het online platform hadden aangemeld. In plaats van een van tevoren bepaalde rol te krijgen toegewezen, werd de invulling van de rol gebaseerd op wie deze mensen zelf waren. Bekijk hieronder de trailer van de pilot van de serie:

Dan Christopher Sandberg zelf. Sandberg’s bedrijf is bekend van transmediale projecten als het Emmy-award winnende The Truth About Marika en Conspiracy For Good. Voor Sandberg begon aan zijn uiteenzetting van de laatste van deze twee wijdde hij nog enkele woorden aan transmediale concepten. De basis achter dergelijke projecten is dat content niet langer het product is dat je als bedrijf verkoopt, maar steeds meer gedefinieerd wordt als het publiek dat je product consumeert. Sandberg illustreerde dit aan de hand van onderstaand diagram. De sleutel ligt hierbij in het bewerksteliggen van een transformatie. Sandberg vergeleek het met een gesprek met een advocaat of een bezoek aan de fitnessclub. Je geeft niet het geld uit om te mogen praten met een advocaat of om te zweten op een fitnessapparaat, maar om een rechtszaak te winnen of om een beter lijf te krijgen.

Dezelfde visie past Sandberg toe in zijn projecten. Conspiracy For Good is een groots opgezet traject rondom de educatieproblematiek in arme landen, waarbij het publiek intensief betrokken is bij een spannend verhaal, en op deze wijze geld ophaalt voor een goed doel. De ‘hoofdrolspeelster’ van het verhaal, Nadirah X, een Engelse zangeres, heeft haar carrière stopgezet om les te geven op een school in Zambia. In deze school wordt een bibliotheek gebouwd en daar is geld voor nodig. Sandberg cum suis hebben hier een fictief element aan toegevoegd, namelijk een grote hebzuchtige corporatie genaamd Blackwell Briggs, die een oliepijplijn dwars door het dorp wil leggen. Als een vertegenwoordiger van deze corporatie, David Nsofu, langskomt om de planning vast te leggen, ontdekt hij dat er fouten zijn gemaakt in het onderzoek van het bedrijf. Er stond helemaal niets in over de aanwezigheid van een school. Hij reist naar Londen en al snel komt hij erachter dat er een luchtje aan de hele zaak zit, maar hij verdwijnt op mysterieuze wijze. Nadirah onderneemt een avontuurlijke reis naar Londen om uit te zoeken wat er precies gebeurd is en om Blackwell Briggs te ontmaskeren, zodat de bibliotheek in het dorp in Zambia gebouwd kan worden.

De belangrijkste spil in dit verhaal is natuurlijk de gebruiker. Door middel van het ontcijferen van verborgen boodschappen op websites, het spelen van mobiele games en het lid worden van een geheim genootschap, de Conspiracy For Good, hebben honderden mensen meegewerkt aan de totstandkoming van het verhaal. Daarnaast konden mensen in de aanloop naar de laatste maand toe allerlei merchandise kopen met het logo van de Conspiracy For Good erop. De opbrengst hiervan kwam uiteraard ten goede aan de bouw van een bibliotheek.

De climax van het traject vormden de gebeurtenissen in Londen, waar deelnemers zelf de straat op gingen om samen met Nadirah X de sporen van David Nsofu te volgen en te achterhalen wat er precies met hem gebeurd was. Daarbij werden ze constant gehinderd door agenten van Blackwell Briggs en geholpen door allerlei medestanders, die bijvoorbeeld flashmobs begonnen om agenten af te leiden, uiteraard beiden gespeeld door ingehuurde acteurs. Het eindresultaat van deze spannende speurtocht was dat de deelnemers de directeur van Blackwell Briggs ontmaskerden en dat het dorp in Zambia gered was. 

Het is natuurlijk een enorm leuke ervaring om als deelnemer aan een dergelijk verhaal te mogen meedoen, maar het project gaat verder dan alleen entertainment. De gehele opbrengst van het project is namelijk uiteindelijk gebruikt om de bibliotheek (en twee anderen) daadwerkelijk te bouwen. Daarnaast is de school voorzien van 10.000 boeken, zijn 50 beurzen uitgedeeld aan leerlingen, en hebben verschillende liefdadigheidsinstellingen allerlei hulp kunnen verlenen aan het dorp. Verder is er ook een enorme hoeveelheid bewustwording gecreëerd rondom problematiek in arme landen. 

Op deze manier zijn fictie en werkelijkheid heel nauw met elkaar verweven. Blackwell Briggs bestaat niet echt en het omringende verhaal van Nadirah X en David Nsofu is ook fictief. Daarentegen is Nadirah wel een ‘echt’ persoon. Ze is echt gestopt met haar carrière en geeft ook echt les in Zambia. Deze vervaging van grenzen tussen fictie en werkelijkheid zorgt natuurlijk voor een enorme betrokkenheid van het publiek.

Zie voor een volledige beschrijving van Conspiracy For Good deze pagina.

Tot slot werden de bezoekers nog getrakteerd op een primeur, te weten een project van The Company P dat nog moet komen, getiteld Treasures. Dit format neemt alles wat goed gegaan is bij Conspiracy For Good en zet dat in om een wereldwijd draaiend concept te maken rondom een zoektocht naar schatten. Het startpunt is in dit geval een satellietfoto waarmee gesjoemeld is. Onder een gephotoshopte wolk blijkt een boorplatform te zitten. Waarom is dat platform verborgen? Wat gebeurt daar dat de buitenwereld niet mag zien? Deze vragen vormen het begin van dit avontuur waar wederom de kijkers samen een hele beleving aan kunnen gaan. Het goede nieuws is dat ook Nederland niet overgeslagen wordt in dit project, dat ergens in 2012 van start moet gaan. De NPOX kwam al met een optie voor financiering van het geheel. Zeker iets om in de gaten te houden!

Bob Balm